Latest Updates

বৰগীত || Shrenikotha

Shrenikotha

বৰগীত (বসন্ত ৰাগ) - শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ | সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ

নমস্কাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল, শ্ৰেণীকোঠা (Shrenikotha) লৈ আপোনালোকক স্বাগতম জনাইছোঁ। আজিৰ এই প'ষ্টটোত আমি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত 'বৰগীত' (বসন্ত ৰাগ) পাঠটিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ, মূলভাৱ, কবি-পৰিচয় আৰু শব্দাৰ্থ আলোচনা কৰিছোঁ। পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে এই পাঠটি অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তলত সকলোবোৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সৰল ভাষাত দিয়া হৈছে।

বৰগীতটিৰ পাঠ

ধ্ৰুং।। হৰি হেৰৱে বাপ পশিলো শৰণে।

নেৰিবা বান্ধৱ মোক জীৱনে মৰণে।।

পদ।। সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায়।

সকল নিগমে যাক বিচাৰি নাপায়।।

সহস্ৰ বয়নে যাৰ নাপাৱন্ত সীমা।

অধমে জানিবো কেনে তোমাৰ মহিমা।।

আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে।

কৰিয়ো উদ্ধাৰ মোক চৰণ কমলে।।

তোমাৰ চৰণ দুই মোৰ মহা ধন।

ভকত জনৰ নিজ তুমিচে জীৱন।।

কৃপাৰ সাগৰ কৃপা কৰা এক বাৰ।

কাতৰ কৰিয়া লৈলো শৰণ তোমাৰ।।

কৃপা কৰা নাৰায়ণ ছোড় মোহ পাশ।

কহয় মাধৱ হৰি দাসকু দাস।।

ভাৱ-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ

১. চমু উত্তৰ দিয়া:

(ক) কবিয়ে জীৱনে-মৰণে নেৰিবৰ বাবে কাক অনুৰোধ কৰিছে?

উত্তৰ: কবিয়ে জীৱনে-মৰণে ভগৱান হৰিক (যাক তেওঁ 'বান্ধৱ' বুলি মাতিছে) নেৰিবৰ বাবে অনুৰোধ কৰিছে।

(খ) 'সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায়।' - সনক, সনন্দ আদি যোগীসকলে কাক ধ্যান কৰে বুলি কৈছে?

উত্তৰ: সনক, সনন্দ আদি যোগীসকলে ভগৱান হৰিক (বা কৃষ্ণক) ধ্যান কৰে বুলি কৈছে।

(গ) কবি কিহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে?

উত্তৰ: কবি সাংসাৰিক দুখ আৰু বিষয়-বাসনাত (বিষয় বিকলে) আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে।

(ঘ) তোমাৰ পাঠ্য বৰগীতটি কোনে ৰচনা কৰা?

উত্তৰ: পাঠ্য বৰগীতটি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে ৰচনা কৰা।

(ঙ) বৰগীতটি কি ৰাগত বন্ধা আছে?

উত্তৰ: বৰগীতটি 'বসন্ত' ৰাগত বন্ধা আছে।

(চ) কবিয়ে 'বান্ধৱ' বুলি কাক সম্বোধন কৰিছে?

উত্তৰ: কবিয়ে ভগৱান হৰি বা নাৰায়ণক 'বান্ধৱ' বুলি সম্বোধন কৰিছে।

(ছ) 'মোহ-পাশ' মানে কি?

উত্তৰ: 'মোহ-পাশ' মানে হ'ল মায়াৰ বন্ধন।

২. বৰগীতটিৰ মূলভাৱ লিখা।

উত্তৰ: বৰগীতটিৰ মূলভাৱ হ'ল ভগৱান হৰিৰ মহিমা অপাৰ যাক সনক-সনন্দ আদি যোগী বা নিগম শাস্ত্ৰয়ো বিচাৰি নাপায়। সেয়েহে এগৰাকী সাধাৰণ মানুহ হিচাপে কবিয়ে এই মহিমা উপলব্ধি কৰিবলৈ নিজকে অক্ষম বুলি প্ৰকাশ কৰিছে। সংসাৰৰ বিষয়-বাসনা আৰু মায়াৰ মেৰপেঁচত আৱদ্ধ হৈ কবিয়ে যন্ত্ৰণা ভোগ কৰিছে আৰু এই কষ্টৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ হৰিৰ চৰণ কমলত আশ্ৰয় বিচাৰিছে। হৰিৰ চৰণেই ভক্তৰ বাবে পৰম ধন আৰু তেওঁৰ কৃপা লাভ কৰিলেহে মানুহে মোহ-পাশৰ পৰা মুক্তি পাব পাৰে। ই মাধৱদেৱৰ দাস্য ভক্তিৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।

৩. বৰগীতটিৰ ৰচকৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ: বৰগীতটিৰ ৰচক হ'ল নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অন্যতম প্ৰচাৰক মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ। ১৪৮৯ চনত লখিমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ লেটেকুপুখুৰীত তেওঁৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গোবিন্দগিৰী আৰু মাতৃৰ নাম মনোৰমা। গুৰু শংকৰদেৱৰ প্ৰিয় শিষ্য মাধৱদেৱে বৰপেটা, সুন্দৰীদিয়া আদি বিভিন্ন স্থানত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক কীৰ্তি হ'ল 'নামঘোষা' বা 'হেজাৰী ঘোষা'। তেওঁৰ অন্যান্য ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত ৰাজসূয় কাব্য, আদিকাণ্ড ৰামায়ণ, জন্মৰহস্য, ভক্তি-ৰত্নাৱলী, নামমালিকা আৰু কেইবাখনো ঝুমুৰা (যেনে- চোৰধৰা, পিম্পৰা-গুচোৱা) আদি উল্লেখযোগ্য।

৪. ব্যাখ্যা কৰা:

(ক) সহস্ৰ বয়নে যাৰ নাপাৱন্ত সীমা।
অধমে জানিবো কেনে তোমাৰ মহিমা।।

উত্তৰ: এই ফাকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে ভগৱানৰ অসীম মহিমাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ভগৱানৰ গুণানুকীৰ্তন সহস্ৰ মুখেৰেও বৰ্ণনা কৰি শেষ কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে কবিয়ে অতি দৈন্যভাৱেৰে কৈছে যে তেওঁৰ দৰে এজন সাধাৰণ, অধম মানুহে ভগৱানৰ এই অপাৰ মহিমা কেনেকৈ বুজি পাব।

(খ) আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে।
কৰিয়ো উদ্ধাৰ মোক চৰণ কমলে।।

উত্তৰ: সাংসাৰিক মোহ আৰু বিষয়-বাসনাত আৱদ্ধ হৈ কবি অতিশয় ক্লান্ত আৰু কষ্টপ্ৰাপ্ত হৈছে। সেয়েহে এই দুখ আৰু মায়াৰ বান্ধোনৰ পৰা উদ্ধাৰ পাবলৈ কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ চৰণ কমলত আশ্ৰয় আৰু কৃপা বিচাৰি প্ৰাৰ্থনা জনাইছে।

(গ) তোমাৰ চৰণ দুহি মোৰ মহা ধন।
ভকত জনৰ নিজ তুমিচে জীৱন।।

উত্তৰ: এজন প্ৰকৃত ভক্তৰ বাবে ভগৱানৰ চৰণ দুখনিয়েই হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ মূল্যৱান সম্পদ বা পৰম ধন। ভক্তসকলৰ বাবে ভগৱান হৰিয়েই হৈছে জীৱনৰ একমাত্ৰ আধাৰ আৰু জীৱনস্বৰূপ। ইয়াত কবিৰ একাগ্ৰ ভক্তি আৰু ঈশ্বৰৰ প্ৰতি থকা সম্পূৰ্ণ সমৰ্পণৰ ভাৱ ফুটি উঠিছে।

৫. 'সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায় / সকল নিগমে যাক বিচাৰি নাপায়।' - তাৎপৰ্য বিচাৰ কৰা।

উত্তৰ: সনক আৰু সনন্দ আদি মহান যোগীসকলে অহৰহ যাক ধ্যান কৰে আৰু নিগম আদি শাস্ত্ৰই (যি শাস্ত্ৰই মুক্তিৰ বাট দেখুৱায়) বিচাৰ কৰিও যাৰ মহিমাৰ অন্ত পেলাব নোৱাৰে, সেই ভগৱানৰ মহিমা অপাৰ। ইয়াৰ তাৎপৰ্য এয়ে যে পৰমেশ্বৰৰ স্বৰূপ সাধাৰণ মানুহৰ জ্ঞানৰ অগম্য; আনকি কঠোৰ তপস্যা কৰা যোগী আৰু জ্ঞানৰ ভঁৰাল স্বৰূপ বেদ-শাস্ত্ৰৰ বাবেও তেওঁৰ মহিমা সম্পূৰ্ণৰূপে বোধগম্য নহয়।

৬. বৰগীতৰ চাৰিটা লক্ষণ বিষয়ে লিখা।

উত্তৰ: বৰগীতৰ চাৰিটা প্ৰধান লক্ষণ হ'ল:

  • বৰগীতসমূহ শাস্ত্ৰীয় ৰাগ-তালযুক্ত গীত।
  • বৰগীতৰ ভাষা হৈছে ব্ৰজাৱলী।
  • বৰগীতসমূহ ভক্তিমূলক তথা ঈশ্বৰৰ মাহাত্ম্য প্ৰকাশক।
  • বৰগীতসমূহ মূলতঃ ভক্তিৰস প্ৰধান, যদিও তাত দাস্য, শান্ত, বাৎসল্য আদি ৰসৰো সমাৱেশ ঘটিছে।

ভাষা-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ

১. তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ আধুনিক ৰূপ লিখা:

নাপাৱন্ত নাপায়

কেনে কেনেকৈ

ভৈলোহো হ'লোঁ

তুমিচে তুমিয়েই

জনেৰ জনৰ

কহয় কয়

২. ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:

  • ই এক প্ৰকাৰৰ কৃত্ৰিম সাহিত্যিক ভাষা, কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাইৰ কথিত ভাষা নহয়।
  • এই ভাষাৰ মূল ভেটি হৈছে মৈথিলী, যাৰ লগত ভোজপুৰী, নেৱাৰী আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলৰ আন ভাষাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।
  • পশ্চিমীয়া হিন্দীৰ অপভ্ৰংশ ব্ৰজভাষাৰ লগত ইয়াৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই।
  • স্বৰধ্বনিৰ অধিক প্ৰয়োগৰ বাবে এই ভাষা অতিশয় শ্ৰুতিমধুৰ।
Advertisement Space (Responsive)