জিকিৰ - আজান ফকীৰ | প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 10 Assamese)
অধ্যায়ৰ চমু পৰিচয়
দশম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকাৰ অন্তৰ্গত আজান ফকীৰ বিৰচিত "জিকিৰ" কবিতাটিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ, শব্দাৰ্থ আৰু আগন্তুক HSLC পৰীক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহ তলত সহজ আৰু সৰল ভাষাত আগবঢ়োৱা হ'ল।
ভাৱ-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ
১ চমু উত্তৰ দিয়া -
[ক] জিকিৰৰ ৰচক কোন?
জিকিৰৰ ৰচক হ'ল আজান ফকীৰ (যাৰ আচল নাম আছিল হজৰত শ্বাহ মিলন)।
[খ] কোনবোৰ গীতৰ সৈতে জিকিৰ গীতৰ সুৰৰ সাদৃশ্য আছে?
উজনি অসমত প্ৰচলিত বিভিন্ন লোকগীত যেনে— টোকাৰী গীত, দেহবিচাৰৰ গীত আদিৰ সুৰৰ সৈতে জিকিৰ আৰু জাৰী গীতৰ সুৰৰ সাদৃশ্য আছে।
[গ] 'জিকিৰ' শব্দটো কি শব্দৰ পৰা ওলাইছে?
'জিকিৰ' শব্দটো আৰবী 'জিক্অৰ' বা 'জিকিৰ' শব্দৰ পৰা ওলাইছে।
২ তলৰ শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা -
৩ অন্তৰ্নিহিত ভাৱ বিশ্লেষণ কৰা
"মক্কাৰ দুৱাৰত চাহাব জীৱই মাৰে তালি। / যেনে শালিকাৰ লগত দৰিকাৰ টপালি।।"
এই ফাকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে মানুহৰ আধ্যাত্মিক দিশৰ এক গভীৰ দৰ্শন দাঙি ধৰিছে। মক্কাৰ দৰে পৱিত্ৰ স্থানলৈ গৈয়ো যদি মানুহে পাৰ্থিৱ মোহ-মায়া ত্যাগ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সেয়া এক বৃথা চেষ্টা। সৰু দৰিকা মাছে আকাশত উৰি ফুৰা শালিকা চৰাইৰ লগত ফেৰ মাৰিবলৈ যোৱাটো যেনেকৈ অসম্ভৱ আৰু অৰ্থহীন, ঠিক তেনেকৈ মোহ-মায়াত আৱদ্ধ জীৱই বাহ্যিক আড়ম্বৰৰ জৰিয়তে পৰমেশ্বৰক পাবলৈ বিচৰাটোও তেনেই অৰ্থহীন। ইয়াৰ জৰিয়তে ব্যৱহাৰিক জীৱনৰ অন্তৰ্নিহিত সত্যক প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
৪ ব্যাখ্যা কৰা -
[ক] পানী মৰে পিয়াহত, অগ্নি মৰে জাৰত। / খোদা ৰচুল লুকাই আছে, মোমিনৰ আঁৰত।।
পানীৰ কেতিয়াও পিয়াহ নালাগে আৰু জুই কেতিয়াও জাৰত নমৰে, এইবোৰ যেনেকৈ অসম্ভৱ কথা, ঠিক তেনেকৈ ঈশ্বৰ বা খোদা মানুহৰ পৰা আঁতৰত থকাটোও অসম্ভৱ। প্ৰকৃততে, ভগৱান বা আল্লা প্ৰতিজন বিশ্বাসী মুছলমান বা মোমিনৰ অন্তৰতে বিৰাজমান হৈ থাকে। কিন্তু মানুহে নিজৰ অজ্ঞানতাৰ বাবে নিজৰ অন্তৰত থকা ঈশ্বৰক নেদেখি বাহিৰত বিচাৰি ফুৰে।
[খ] মক্কাৰ দুৱাৰত চাহাব তিৰবেণীৰ ঘাট। / বেহাব নোৱাৰে তাত মায়াই ভেটে বাট।।
মক্কাৰ দুৱাৰ অৰ্থাৎ পবিত্ৰ তীৰ্থস্থানতেই তিৰবেণীৰ ঘাট বা পৱিত্ৰ স্থান অৱস্থিত যদিও তাত মানুহে সহজে আধ্যাত্মিক লাভালাভ (বেহাব) অৰ্জন কৰিব নোৱাৰে। কাৰণ, মানৱ জীৱনৰ মোহ আৰু পাৰ্থিৱ মায়াই তাতো বাট ভেটি ধৰে। মায়াৰ জালত আৱদ্ধ হৈ থকা মানুহে তীৰ্থস্থানলৈ গৈয়ো প্ৰকৃত ঈশ্বৰক উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে।
[গ] সজাৰ মইনাটিৰ অনেক যুগুতি। / দেও মাৰি পাৰ হ'লে এৰিলে পীৰিতি।।
জিকিৰসমূহত মানৱ জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্বৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। ইয়াত 'সজা' মানে মানুহৰ দেহ আৰু 'মইনাটি' মানে মানুহৰ আত্মাক বুজোৱা হৈছে। আত্মাই দেহত থকালৈকে জীয়াই থকাৰ অনেক উপায় বা পাৰ্থিৱ মোহ (যুগুতি) কৰি থাকে। কিন্তু মৃত্যুৰ সময় উপস্থিত হ'লে, আত্মাই সকলো পাৰ্থিৱ মোহ-মায়া আৰু প্ৰেম (পীৰিতি) এৰি থৈ দেহ ত্যাগ কৰি গুচি যায় (দেও মাৰি পাৰ হয়)।
ভাষা-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ
১. সমাৰ্থক শব্দ লিখা -
২০২৭ চনৰ HSLC পৰীক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
১. অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ (১ নম্বৰৰ বাবে):
প্ৰশ্ন: জিকিৰৰ ৰচক কোন?
উত্তৰ: জিকিৰৰ ৰচক হ'ল আজান ফকীৰ।
প্ৰশ্ন: আজান ফকীৰৰ আচল নাম কি আছিল?
উত্তৰ: আজান ফকীৰৰ আচল নাম আছিল হজৰত শ্বাহ মিলন।
প্ৰশ্ন: 'জিকিৰ' শব্দটো কি শব্দৰ পৰা ওলাইছে?
উত্তৰ: 'জিকিৰ' শব্দটো আৰবী 'জিক্অৰ' (বা জিকিৰ) শব্দৰ পৰা ওলাইছে।
প্ৰশ্ন: কোনবোৰ গীতৰ সৈতে জিকিৰ গীতৰ সুৰৰ সাদৃশ্য আছে?
উত্তৰ: উজনি অসমত প্ৰচলিত টোকাৰী গীত, দেহবিচাৰৰ গীত আদি লোকগীতৰ সুৰৰ সৈতে জিকিৰ গীতৰ সুৰৰ সাদৃশ্য আছে।
২. চমু প্ৰশ্নোত্তৰ (২ বা ৩ নম্বৰৰ বাবে):
প্ৰশ্ন: জিকিৰ কাক বোলে?
উত্তৰ: অসমীয়া ভাষাত ৰচিত ইছলাম ধৰ্মৰ তত্ত্ব, আদৰ্শ আৰু আচাৰ-নীতিৰ মৌলিক ভাব প্ৰকাশক ভক্তিমূলক গীতসমূহক জিকিৰ বোলা হয়। এইবোৰত ইছলাম ধৰ্মৰ মূল ভাবাদৰ্শ, ইহকাল আৰু পৰকালৰ কৰ্তব্য আৰু মানৱ জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্বৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। জিকিৰ শব্দৰ অৰ্থ হ'ল আল্লাৰ নাম ঘনে ঘনে উচ্চাৰণ কৰা।
প্ৰশ্ন: শব্দাৰ্থ লিখা - ৰচুল, মোমিন, বান্দা, কুটুব।
ৰচুল - দেৱদূত, ঈশ্বৰ প্ৰেৰিত পুৰুষ, আল্লাৰ দূত।
মোমিন - বিশ্বাসী মুছলমান।
বান্দা - ভৃত্য।
কুটুব - ধ্ৰুৱ নক্ষত্ৰ。
৩. বহল প্ৰশ্নোত্তৰ / তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা (৪ বা 5 নম্বৰৰ বাবে):
প্ৰশ্ন: "পানী মৰে পিয়াহত, অগ্নি মৰে জাৰত। / খোদা ৰচুল লুকাই আছে, মোমিনৰ আঁৰত।।" - কথাফাঁকিৰ মাজেৰে কবিয়ে কি বুজাব বিচাৰিছে?
পানীৰ কেতিয়াও পিয়াহ নালাগে আৰু জুই কেতিয়াও জাৰত নমৰে, এইবোৰ যেনেকৈ অসম্ভৱ কথা, ঠিক তেনেকৈ ঈশ্বৰ বা খোদা মানুহৰ পৰা আঁতৰত থকাটোও অসম্ভৱ। প্ৰকৃততে, ভগৱান বা আল্লা প্ৰতিজন বিশ্বাসী মুছলমান বা মোমিনৰ অন্তৰতে সদায় বিৰাজমান হৈ থাকে। কিন্তু মানুহে নিজৰ অজ্ঞানতাৰ বাবে নিজৰ অন্তৰত থকা ঈশ্বৰক নেদেখি বাহিৰত বিচাৰি ফুৰে।
প্ৰশ্ন: "সজাৰ মইনাটিৰ অনেক যুগুতি। / দেও মাৰি পাৰ হ'লে এৰিলে পীৰিতি।।" - তাৎপৰ্য বাখ্যা কৰা।
জিকিৰসমূহত মানৱ জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্বৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। ইয়াত 'সজা' শব্দৰে মানুহৰ দেহক আৰু 'মইনাটি' শব্দৰে মানুহৰ আত্মাক বুজোৱা হৈছে। আত্মাই দেহত থকালৈকে জীয়াই থকাৰ অনেক উপায় বা পাৰ্থিৱ মোহ (যুগুতি) কৰি থাকে। কিন্তু যেতিয়া মৃত্যুৰ সময় আহে, তেতিয়া আত্মাই সকলো পাৰ্থিৱ মোহ-মায়া আৰু প্ৰেম (পীৰিতি) এৰি থৈ দেহ ত্যাগ কৰি গুচি যায় (দেও মাৰি পাৰ হয়)।